HỆ THỐNG GIÁO DỤC NƯỚC MỸ

HỆ THỐNG GIÁO DỤC NƯỚC MỸ

Hệ thống giáo dục Mỹ được xem là một trong những hệ thống tiến bộ nhất trên thế giới, đề cao sự đa dạng. Sau đây là những thông tin hữu ích về hệ thống cũng như đặc điểm của từng bậc học cũng như loại hình giáo dục.

1. BẬC TIỂU HỌC VÀ TRUNG HỌC

-Bậc tiểu học và trung học Mỹ kéo dài 12 năm từ lớp 1 đến lớp 12, và học sinh Mỹ bắt đầu bậc học đầu tiên năm 5-6 tuổi. Sau khi tốt nghiệp trung học phổ thông, học sinh mới được nhận bằng tốt nghiệp.

– Thông thường, phụ huynh quốc tế gửi con em mình đến học tại Mỹ nhiều nhất từ năm lớp 11, 12 để chuẩn bị lên Đại học. Học sinh sau khi tốt nghiệp trung học có thể nộp hồ sơ để được học lên Cao đẳng/Đại học.

– Từ bậc trung học, các học sinh Mỹ đã làm quen với việc tự chọn lớp học phù hợp với bản thân. Thông thường các trường sẽ bắt buộc học sinh phải học English/Literature (Văn học) và Mathematics (Toán học) theo khối lớp. Ngoài ra học sinh được tự chọn lớp, chọn giờ, và chọn thầy cho các bộ môn khác như Science (Khoa học), PE (Thể dục), Foregin Language (Ngoại ngữ), Computer (Tin học), và Art (Nghệ thuật). Rất ít khi 2 học sinh cùng khối có thời khoá biểu giống nhau 100% (trừ khi 2 bạn chọn đăng ký y chang nhau).

– Công dân Mỹ được học miễn phí bậc tiểu học và trung học tại các trường công.

2. GIÁO DỤC BẬC CAO:

Giáo dục bậc cao tại Mỹ bao gồm các bậc học: Đại học – Cao đẳng, Thạc sĩ, Tiến sĩ và nghiên cứu sau Tiến sĩ.

a) Đại học -Cao đẳng (University – College):

– Sinh viên thường mất bốn năm để học Đại học/Cao đẳng chuyên nghiệp hoặc hai năm để học Cao đẳng thông thường. Nhiều sinh viên lựa chọn học tại các trường Cao đẳng Cộng đồng (một trong 3 loại trường thuộc Cao đẳng thông thường) hai năm đầu chương trình cơ bản với mức học phí rẻ hơn Đại học/Cao đẳng chuyên nghiệp và lấy bằng chuyển tiếp AA (Associate of Arts) rồi xin chuyển lên Đại học/Cao đẳng chuyên nghiệp cho 2 năm còn lại.

– Sinh viên nói chung sau khi tốt nghiệp bậc học này đều sẽ được cấp bằng Cử nhân B.A (Bachelor of Arts) hoặc B.S (Bachelor of Science) tùy vào ngành học là kinh tế, xã hội,… hay khoa học tự nhiên, toán học,…

– Một sinh viên có quyền học nhiều ngành, nhưng đại đa số đều học nhiều nhất là 2 ngành (vẫn tốt nghiệp sau 4 năm) và một số ít khác chọn 3 ngành (tốt nghiệp trễ từ 1 đến 2 học kỳ).

– Đại học/Cao đẳng chuyên nghiệp ở Mỹ không giới hạn tuổi. Sẽ không có gì là lạ khi trong trường có sinh viên 30, 40, hay 50 tuổi.

b) Thạc Sĩ (Master)

– Sinh viên sau khi tốt nghiệp đại học sẽ có cơ hội được học lên cao học để nâng cao trình độ và phát triển nghề nghiệp. Tấm bằng thạc sĩ này là cần thiết nếu bạn nhắm đến các vị trí quản lý và hoặc đòi hỏi tính học thuật cao.

– Để được nhận học, ứng viên cần có điểm GRE (Graduate Record Examination) hoặc GMAT (Graduate Management Admission Test) cho các trường đào tạo kinh doanh, quản lý và phần lớn các lĩnh vực khác, LSAT  (Law School Admission Test) cho các trường luật và MCAT (Medical College Admission Test) cho trường Y….

– Các chương trình này thường được hoàn thành trong vòng một đến hai năm tùy vào ngành học của bạn. Sau khi hoàn thành chương trình, tùy vào ngành học mà bạn sẽ được cấp bằng M.A (Master of Arts), M.S (Master of Science), MPH (Master of Public Health), MBA (Master of Bussiness Administration), v..v…

– Phần lớn chương trình thạc sĩ được giảng dạy trong lớp học và sinh viên cao học cần viết bài nghiên cứu gọi là “luận văn thạc sĩ” hoặc hoàn thành một “đề án thạc sĩ”. Một số ngành đòi hỏi sinh viên cao học đi làm thực tập viên trong thời gian học (chương trình 1 năm) hoặc trong hè (chương trình 2 năm) để được tốt nghiệp. Ngoài ra còn có một vài chương trình yêu cầu sinh viên phải đứng lớp hoặc làm trợ giảng.

– Đa số sinh viên Thạc sĩ phải tự chi trả tiền học phí trừ khi tìm được học bổng bên ngoài vì tất cả các trường đều ưu tiên học bổng cho sinh viên Tiến sĩ. Tuy nhiên sinh viên vẫn có thể xin làm trợ giảng hoặc trợ lý cho các giảng viên và phòng ban để hỗ trợ việc học.

c) Tiến Sĩ (Doctor of Philosophy – phD):

– Hầu hết các trường đều yêu cầu bằng Thạc sĩ như là bước khởi đầu để bạn được học lên và lấy bằng Tiến sĩ. Tuy nhiên, cũng có nhiều trường không yêu cầu bằng Thạc sĩ để được học Tiến sĩ.

– Để lấy bằng Tiến sĩ, các sinh viên sẽ phải dành ít nhất bốn năm để nghiên cứu. Đối với sinh viên quốc tế, thời gian có thể lên đến năm, sáu năm. Để tốt nghiệp và lấy bằng Tiến sĩ, sinh viên cần có ít nhất 1 đến 2 bài nghiên cứu (publication) được giới chuyên môn công nhận và phát hành.

– Đa số các sinh viên học Tiến sĩ đều có học bổng từ trường hoặc tổ chức nhà nước.

d) Nghiên cứu sau Tiến Sĩ (Post Doc):

– Sau khi nhận bằng Tiến sĩ, một số bạn chọn làm nghiên cứu để tiếp tục công cuộc tìm tòi và sáng tạo của mình trong cấp độ Post Doc. Việc này cũng rất tốt cho hồ sơ xin việc làm giảng viên chính thức tại các trường đại học/cao đẳng danh tiến. Nghiên cứu sinh phải cho ra đời nhiều bài nghiên cứu có chất lượng và được giới chuyên môn công nhận trên các tạp chí chuyên ngành. Thời gian làm nghiên cứu sinh tuỳ thuộc vào từng trường hợp (do sự khác nhau về ngành, trường, giảng viên cố vấn, v..v..)

– Đa số các nghiên cứu sinh đều được hỗ trợ kinh phí bởi nhà trường hoặc các tổ chức, công ty liên quan.

3. CÁC LOẠI HÌNH GIÁO DỤC BẬC CAO

a. Trường Cao Đẳng và Đại Học Công Lập (Public College / University)

– Các trường này được bang hỗ trợ và điều hành bởi chính quyền địa phương hoặc bang. Mỗi bang trong số 50 bang của Mỹ có ít nhất một trường đại học công lập và nhiều trường cao đẳng bang.

b. Trường Cao Đẳng và Đại Học Tư (Private College / University)

– Các trường này được tư nhân đầu tư và điều hành thay vì chính quyền địa phương hoặc bang. Học phí của các trường này thường sẽ cao hơn so với trường công lập và cũng có quy mô nhỏ hơn.

– Có nhiều trường tư là các trường liên kết với tôn giáo. Và trong số đó có một số trường muốn tiếp nhận học sinh theo học có cùng tôn giáo với trường. Cũng có nhiều trường tư chỉ tiếp nhận sinh viên nữ hoặc nam.

c. Trường Cao Đẳng cộng đồng (Community College)

– Trường CĐCĐ hệ hai năm có cấp bằng Associate và các chứng chỉ. Có nhiều loại bằng Associate, nhưng điều khác biệt quan trọng nhất là bằng có thể chuyển tiếp được hay không. Thường thì có hai loại bằng chính: bằng chuyển tiếp lên đại học và chứng chỉ giúp sinh viên bắt đầu làm việc. Bằng chuyển tiếp lên đại học phần lớn là AA (xã hội nhân văn) và AS (khoa học). Bằng không chuyển tiếp là bằng khoa học ứng dụng hoặc chứng nhận hoàn thành chương trình.

– Sinh viên tốt nghiệp CĐCĐ phần lớn sẽ chuyển tiếp lên Đại học hoặc Cao đẳng chuyên nghiệp hệ 4 năm và chỉ phải học 2 năm ở bậc ĐH-CĐ.

d. Học viện công nghệ (Technology Institute)

– Các học viện Công nghệ là các trường Đại học hệ 4 năm chuyên về khoa học và công nghệ. Một số trường có chương trình cao học, thạc sĩ hoặc có các khóa đào tạo ngắn hạn.

4. NHỮNG ĐIỂM NỔI BẬT TRONG HỆ THỐNG GIÁO DỤC MỸ

– Phương pháp học: Tại Mỹ, sinh viên phải thực hiện các bài kiểm tra định kỳ, kết hợp với các bài nghiên cứu độc lập hoặc tham gia cùng các giáo sư. Sinh viên phải tự mình tìm đề tài, lên kế hoạch nghiên cứu và thực hiện đúng hạn. Phải nỗ lực hết mình mới có thể có kết quả cao trong học tập.

– Sỉ số lớp học: Lớp học đại học ở Mỹ, nhất là ở các đại học tư, thường chỉ có trung bình 30-50 sinh viên. Vì vậy đây là cơ hội tốt cho các bạn du học sinh tiếp cận kiến thức, học hỏi và trao đổi với giáo sư về mọi vấn đề cả trong học tập và cuộc sống hàng ngày.

– Thời gian học: Các khóa học ở Mỹ thường kéo dài khoảng 4 năm.

– Giá trị bằng cấp: Bằng cấp của các trường đại học Mỹ rất được coi trọng trên thế giới. Tuy nhiên, giá trị tấm bằng còn phụ thuộc vào danh tiếng của trường, chuyên ngành và kết quả học tập của các bạn du học sinh.

5. CÁC HOẠT ĐỘNG NGOẠI KHÓA

– Các trường đại học Mỹ luôn tạo điều kiện tối đa cho sinh viên tham gia hoạt động ngoại khóa. Các bạn du học sinh tại Mỹ có thể thỏa sức tham gia các tổ chức như Hội sinh viên Quốc tế, nhóm leo núi, Tổ chức Ân xá Quốc Tế…và thông thường các hoạt động này nhận được tiền tài trợ mỗi năm từ các trường đại học. Tham gia hoạt động ngoại khóa còn là cơ hội để các bạn du học sinh làm quen thêm bạn bè, giao lưu văn hóa và học hỏi nhiều kiến thức bổ ích.

6. VẤN ĐỀ AN NINH CHO DU HỌC SINH

– Trong một vài thập niên gần đây, ở Mỹ có một số lượng dân nhập cư nước ngoài đáng kể cũng như đón nhận rất nhiều sinh viên quốc tế từ mọi nơi trên thế giới. Do đó, thành phần chủng tộc nói chung và thành phần sinh viên du học Mỹ nói riêng khá đa dạng và phong phú.

– Các bạn du học sinh có thể hoàn toàn an tâm về vấn đề an ninh. Do khuôn viên trường khá rộng nên hầu hết các trường đại học Mỹ đều có dịch vụ đưa đón sinh viên có nhu cầu đi lại vào buổi tối.

– Những thành phố ở Mỹ có tàu điện ngầm là New York, Philadelphia, Washington, Boston và đây chính là phương tiện giao thông thuận tiện và an toàn nhất để di chuyển trong nội thành.